Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı ve Eyalet Sistemi

‘Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı ve Eyalet Sistemi’ konu anlatımı Kpss’de konu ile ilgili sorulardan yola çıkılarak tarafımızca itina ile hazırlanmıştır. Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı ve Osmanlı Devletinde Eyalet Sistemi konusundan Kpss’de sık sık soru sorulmaktadır. Yazımızda şu noktalara değineceğiz:

  • Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı
  • Sancak Sistemi 
  • Osmanlıda Eyalet Sistemi
  • Osmanlıda Eyalet Çeşitleri
  • İltizam Sistemi

Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı

Yönetim Birimi Yöneten Adalet Güvenlik
Eyalet Beyler Beyi Kadı Subaşı
Sancak Sancak Beyi Kadı Subaşı
Kaza Kadı Kadı Subaşı
Köy Köy Kethüdası Kadı Naibi Yiğit Başı

Sancak Sistemi

  • Hükümdar çocuklarının devlet yönetim tecrübeleri kazanmaları amacıyla başlarında Lala olma şartıyla bölgelere sancak beyi olarak atanmasıdır.
  • Bu sistem sayesinde hükümdar çocukları devlet yönetim tecrübesi ve protokol kurallarını öğrenir. Aynı zamanda sancakta oluşturulmuş orduyu komuta etmekle sorumludur.
  • Aynı zamanda sancak sistemi hükümdar adaylarının halkla iç içe olmasını sağlar.
  • Sancak sisteminin kaldırılmasıyla hükümdar adayları yönetim tecrübesi kazanmamış ve halka yabancı kalmıştır.
  • Sancak sisteminde hükümdar çocukları sadece Anadolu’ya atanmıştır.

Osmanlıda Eyalet Sistemi / Eyalet Çeşitleri

  • 1. Saliyaneli (Maaş) Eyaletler : Merkeze uzak eyaletlerdir. 
  • Yöneticileri saliyane isimli maaş alırlar.
  • Vergileri yılda bir kez toplanır ve doğrudan merkezi hazineye aktarılır.
  • Mısır, Trablusgarp, Tunus ve Cezayir Saliyaneli Eyaletlerdendir.
  • İltizam sistemi uygulanır.

İltizam Sistemi 

  • Devlet bu sistemi 16. yüzyıldan itibaren nakit para ihtiyacını karşılamak için uygulamıştır.
  • Salyaneli eyaletlerin vergilerini toplama işi ihaleye çıkarılır ihaleyi alan Mültezim devlete nakit ödeme yapar. 
  • İltizam Sisteminde vergi kaynağı araziye Mukata denir.
  • 2. Saliyanesiz Eyaletler : Merkeze yakın eyaletlerdir.
  • Yöneticileri maaş almazlar.
  • Tımar (Dirlik ) Sistemi uygulanır.
  • Anadolu ve Rumeli Saliyanesiz eyaletlerdir.
  • 3. İmtiyazlı Eyaletler : İç işlerinde bağımsız dış işlerinde Osmanlı’ya bağlı eyaletlerdir.
  • Kırım, Hicaz, Eflak ve Boğdan İmtiyazlı eyaletlerdir.
  • Yöneticilerini kendileri seçer ancak göstermelik olarak padişah atar.
  • Eflak voyvodo, Kırım Han ya da Bey, Erdel Bey, Hicaz Şerif tarafından yönetilir.
  • Kırım vergi vermez.
  • Hicaz asker göndermez ve vergi vermez.
  • Diğerleri gerektiğinde asker gönderir ve vergi verir.
  • Hicaza imtiyaz verilme sebebi Dinidir. Diğerlerine imtiyaz verilme nedeni Stratejik bakımdan önemli olmasıdır.

NOT: Anadolu ve Rumeli Eyaletlerinin vergi geliri Hazineye aktarılmaz.

Osmanlı Devletinde Taşra Teşkilatı ve Eyalet Sistemi konu anlatımı bu şekildedir. Kpss Tarih dersi konu anlatımları ve konu testleri ile Kpss Çıkmış sorulara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Tarih Konu Anlatımı

Tarih Test Çöz