Online Ders Nasıl Verilir? Eğitmenler için Başlangıç Rehberi

Online ders vermek için bir bilgisayar, kulaklıklı mikrofon, sabit bir internet bağlantısı ve öğrencinin kolayca katılabildiği bir canlı ders platformu yeterlidir. Asıl fark ekipmanda değil düzendedir: dersin nerede yapılacağı, kaydın kime ne kadar süre açık kalacağı ve öğrencinin nasıl takip edileceği baştan belli olursa, online ders yüz yüze dersten daha az iş çıkarır. Bu yazı, ilk canlı dersinizden önce kurmanız gereken düzeni adım adım anlatıyor.

1. Ekipman: az ama doğru

Pahalı bir stüdyoya gerek yok. Öğrencinin dersi bırakma sebebi çoğu zaman görüntü değil sestir.

• Ses: dizüstü bilgisayarın dahili mikrofonu yerine basit bir kulaklıklı mikrofon. Yankıyı ve klavye sesini en çok bu azaltır.
• Görüntü: bilgisayarın kamerası yeterlidir; ışığı arkanıza değil önünüze alın.
• İnternet: mümkünse kablolu bağlantı. Kablosuz bağlantıda modeme yakın oturmak bile fark eder.
• İkinci ekran (isteğe bağlı): sunumu bir ekranda, öğrencileri diğerinde görmek dersi rahatlatır.

Evde ders köşesini kurmayı, ilk öğrencileri bulmayı ve takvimi korumayı evden online ders verme yazısında ayrıca anlattık.

2. Ders biçimini seçin

Online ders tek bir şey değildir. Ne vereceğinize göre düzen değişir:

• Birebir ders: esnek saat, kişiye özel içerik. Takvim yönetimi önemlidir.
• Canlı grup dersi: belirli gün ve saatlerde, aynı seviyedeki öğrencilerle. Sınıf ve kontenjan yönetimi önemlidir.
• Dönemlik program: haftalar süren, sonunda değerlendirmesi olan ders dizisi. Kayıtlara erişim süresi önemlidir.

Çoğu eğitmen canlı grup dersiyle başlar ve kayıtları dönem boyunca öğrenciye açık tutar.

3. Platformu seçerken sorulacak sorular

Genel toplantı araçlarıyla da ders verilebilir; sorun, ders sayısı arttıkça başlar. Platform seçerken şu soruları sorun:

• Öğrenci derse program kurmadan, tarayıcıdan girebiliyor mu?
• Ders otomatik kaydediliyor mu, yoksa kaydı siz mi indirip yüklüyorsunuz?
• Kayıt yalnızca o sınıfın öğrencisine mi açık, yoksa linki bilen herkes izleyebiliyor mu?
• Erişim süresi bitince öğrencinin erişimi kendiliğinden kapanıyor mu?
• Test ve yoklama aynı yerde mi, yoksa ayrı araçlarla mı yürüyor?
• Öğrenci sizin markanızı mı görüyor, platformun markasını mı?

Bu soruların cevabı "ayrı araçlarla elle" ise, her hafta tekrarlanan bir iş yükü sizi bekliyor demektir. Genel toplantı araçlarıyla hepsi bir arada platformların farkını Zoom alternatifleri yazısında karşılaştırdık.

4. İlk dersin akışını planlayın

Online derste dikkat süresi yüz yüze dersten kısadır. Dersi bloklara bölmek işe yarar:

1. Açılış (5 dakika): ses ve görüntü kontrolü, dersin hedefi.
2. Anlatım (15-20 dakikalık bloklar): her bloktan sonra kısa bir soru ya da tartışma.
3. Uygulama: öğrencinin yaptığı bir alıştırma, ekranda birlikte çözülen bir örnek.
4. Kapanış (5 dakika): özet, bir sonraki derse kadar yapılacaklar.

Ekran paylaşımı, ortak bir tahta ya da herkesin aynı sayfasını gördüğü bir PDF, anlatımı sözlü anlatımdan çok daha anlaşılır yapar.

5. Etkileşimi canlı tutun

Kamerası kapalı, sessiz bir sınıf online dersin en yaygın sorunudur. Birkaç alışkanlık bunu değiştirir:

• Öğrencilere isimleriyle soru sorun.
• Sohbet kutusunu açık tutun; çekingen öğrenciler yazarak daha kolay katılır.
• Söz isteyen öğrencinin el kaldırabildiği bir düzen kurun.
• Konu bitince kısa bir test yapın; öğrencinin neyi anlamadığını hemen görürsünüz.

6. Kaydı ve KVKK'yı baştan düşünün

Dersi kaydedecekseniz öğrencinin görüntüsü ve sesi kişisel veridir; öğrenciyi bilgilendirmeniz ve gerekiyorsa açık rızasını almanız gerekir. Rıza vermeyen öğrencinin derse yine katılabilmesi, kayda ise alınmaması en temiz yoldur. Ayrıntıları ders kaydı için KVKK açık rızası yazısında anlattık.

Kayıtları dosya olarak paylaşmak yerine yalnızca kayıtlı öğrencinin izleyebildiği bir yerde tutmak, emeğinizin izinsiz dolaşmasını da zorlaştırır.

7. Öğrenciyi takip edin

Online derste öğrencinin kopması sessiz olur. Kim derse katılmıyor, kim testi çözmedi, kimin erişimi ne zaman bitiyor? Yoklama ve kısa testler bu soruların cevabını verir. Bir öğrenci üst üste iki derse katılmadıysa ona yazmak, dönem sonunda kaybetmekten iyidir.

Ders Mekanı ile online ders vermek

Ders Mekanı'nda her eğitmen ya da kurum kendi adresinde, kendi markasıyla çalışır. Öğrenci derse sınıfının içinden, tarayıcıdan katılır; ders bitince kayıt aynı sınıfa düşer. Videolar şifreli yayınlanır ve ekranda öğrencinin adını taşıyan filigran gezinir. Testler sunucuda puanlanır, yoklama ve erişim süresi aynı panelden yönetilir. Öğrenci başına komisyon yoktur; sabit bir abonelik ücreti ödersiniz.

Kısaca

Online ders vermek için iyi bir mikrofon, sabit bir bağlantı ve doğru platform yeter. Dersi kısa bloklara bölün, öğrenciyi konuşturun, kaydı ve KVKK'yı baştan planlayın, katılımı takip edin. Satış tarafını merak ediyorsanız online ders nasıl satılır yazısıyla devam edebilirsiniz.